Kodeks pracy

ZMIANY 2014

Od 1 stycznia 2014 roku wydłużone zostały urlopy i wzrosło minimalne wynagrodzenie za prace !!!

KODEKS PRACY - URLOPY

Szukaj w Kodeksie pracy:

Polskie prawo pracy

URLOPY PRACOWNICZE


Rozdział 1 - Urlopy wypoczynkowe
Art. 152.

§1. Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej "urlopem".

§2. Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu.
Art. 153.

§1. Pracownik podejmujący prace po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął prace, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.

§2. Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.
Art. 154.

§1. Wymiar urlopu wynosi:
1)20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat,
2)26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.

§2. Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę wymiar urlopu określony w § 1; niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

§3. Wymiar urlopu w danym roku kalendarzowym, ustalony na podstawie § 1 i 2, nie może przekroczyć wymiaru określonego w § 1.
Art. 1541.

§1. Do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i wymiar urlopu, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy.

§2. W przypadku jednoczesnego pozostawania w dwóch lub więcej stosunkach pracy wliczeniu podlega także okres poprzedniego niezakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem drugiego lub kolejnego stosunku pracy.
Art. 1542.

§1. Urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu, z zastrzeżeniem § 4.

§2. Przy udzielaniu urlopu zgodnie z § 1, jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy.

§3. Przepis § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do pracownika, dla którego dobowa norma czasu pracy, wynikająca z odrębnych przepisów, jest niższa niż 8 godzin.

§4. Udzielenie pracownikowi urlopu w dniu pracy w wymiarze godzinowym odpowiadającym części dobowego wymiaru czasu pracy jest dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy część urlopu pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy pracownika w dniu, na który ma być udzielony urlop.
Art. 155.

§1. Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia:
1)zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata,
2)średniej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat,
3)średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych - 5 lat,
4)średniej szkoły ogólnokształcącej - 4 lata,
5)szkoły policealnej - 6 lat,
6)szkoły wyższej - 8 lat.

Okresy nauki, o których mowa w pkt 1-6, nie podlegają sumowaniu.

§2. Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.
Art. 1551.

§1. W roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy z pracownikiem uprawnionym do kolejnego urlopu, pracownikowi przysługuje urlop:
1)u dotychczasowego pracodawcy - w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy, chyba że przed ustaniem tego stosunku pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze,
2)u kolejnego pracodawcy - w wymiarze:
a)proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku kalendarzowego - w razie zatrudnienia na czas nie krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego,
b)proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym - w razie zatrudnienia na czas krótszy niż do końca danego roku kalendarzowego,
z zastrzeżeniem § 2.

§2. Pracownikowi, który przed ustaniem stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego wykorzystał urlop w wymiarze wyższym niż wynikający z § 1 pkt 1, przysługuje u kolejnego pracodawcy urlop w odpowiednio niższym wymiarze; łączny wymiar urlopu w roku kalendarzowym nie może być jednak niższy niż wynikający z okresu przepracowanego w tym roku u wszystkich pracodawców.

§21. Przepis § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika podejmującego prace u kolejnego pracodawcy w ciągu innego roku kalendarzowego niż rok, w którym ustał jego stosunek pracy z poprzednim pracodawcą.

§3. (skreślony)
Art. 1552.

§1. Przepis art. 1551 § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika powracającego do pracy u dotychczasowego pracodawcy w ciągu roku kalendarzowego po trwającym co najmniej 1 miesiąc okresie:
1)urlopu bezpłatnego,
2)urlopu wychowawczego,
3)odbywania zasadniczej służby wojskowej lub jej form zastępczych, okresowej służby wojskowej, przeszkolenia wojskowego albo ćwiczeń wojskowych,
4)tymczasowego aresztowania,
5)odbywania kary pozbawienia wolności,
6)nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy.

§2. Jeżeli okres, o którym mowa w § 1, przypada po nabyciu przez pracownika prawa do urlopu w danym roku kalendarzowym, wymiar urlopu pracownika powracającego do pracy w ciągu tego samego roku kalendarzowego ulega proporcjonalnemu obniżeniu, chyba że przed rozpoczęciem tego okresu pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub w wyższym wymiarze.
Art. 1552a.

§1. Przy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie art. 1551 i 1552 kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada 1/12 wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi zgodnie z art. 154 § 1 i 2.

§2. Niepełny kalendarzowy miesiąc pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca.

§3. Jeżeli ustanie stosunku pracy u dotychczasowego pracodawcy i nawiązanie takiego stosunku u kolejnego pracodawcy następuje w tym samym miesiącu kalendarzowym, zaokrąglenia do pełnego miesiąca dokonuje dotychczasowy pracodawca.
Art. 1553.

§1. Przy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie przepisów art. 1551 i 1552 niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

§2. Urlop należny pracownikowi w danym roku kalendarzowym nie może jednak przekroczyć wymiaru wynikającego z przepisu art. 154 § 1.
Art. 156.

(skreślony)
Art. 157.

(skreślony)
Art. 158.

Pracownikowi, który wykorzystał urlop za dany rok kalendarzowy, a następnie uzyskał w ciągu tego roku prawo do urlopu w wyższym wymiarze, przysługuje urlop uzupełniający.
Art. 159.

(uchylony)
Art. 160.

(skreślony)
Art. 161.

Pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo.
Art. 162.

Na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części. W takim jednak przypadku co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.
Art. 163.

§1. Urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Planem urlopów nie obejmuje się części urlopu udzielanego pracownikowi zgodnie z art. 1672.

§11. Pracodawca nie ustala planu urlopów, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę; dotyczy to także pracodawcy, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa. W takich przypadkach pracodawca ustala termin urlopu po porozumieniu z pracownikiem. Przepis § 1 zdanie drugie i trzecie stosuje się odpowiednio.

§2. Plan urlopów podaje się do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy.

§3. Na wniosek pracownicy udziela się jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim; dotyczy to także pracownika-ojca wychowującego dziecko, który korzysta z urlopu macierzyńskiego.
Art. 164.

§1. Przesunięcie terminu urlopu może nastąpić na wniosek pracownika umotywowany ważnymi przyczynami.

§2. Przesunięcie terminu urlopu jest także dopuszczalne z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy.
Art. 165.

Jeżeli pracownik nie może rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy, a w szczególności z powodu:
1)czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby,
2)odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
3)powołania na ćwiczenia wojskowe albo na przeszkolenie wojskowe na czas do 3 miesięcy,
4)urlopu macierzyńskiego,
pracodawca jest obowiązany przesunąć urlop na termin późniejszy.
Art. 166.

Część urlopu nie wykorzystaną z powodu:
1)czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby,
2)odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
3)odbywania ćwiczeń wojskowych albo przeszkolenia wojskowego przez czas do 3 miesięcy,
4)urlopu macierzyńskiego,
pracodawca jest obowiązany udzielić w terminie późniejszym.
Art. 167.

§1. Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu.

§2. Pracodawca jest obowiązany pokryć koszty poniesione przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu.
Art. 1671.

W okresie wypowiedzenia umowy o prace pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu. W takim przypadku wymiar udzielonego urlopu, z wyłączeniem urlopu zaległego, nie może przekraczać wymiaru wynikającego z przepisów art. 1551.
Art. 1672.

Pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.
Art. 1673.

Łączny wymiar urlopu wykorzystanego przez pracownika na zasadach i w trybie określonych w art. 1672 nie może przekroczyć w roku kalendarzowym 4 dni, niezależnie od liczby pracodawców, z którymi pracownik pozostaje w danym roku w kolejnych stosunkach pracy.
Art. 16812.

Urlopu niewykorzystanego w terminie ustalonym zgodnie z art. 163 należy pracownikowi udzielić najpóźniej do dnia 30września następnego roku kalendarzowego;nie dotyczy to części urlopu udzielamego zgodnie z art. 1672.
Art. 169.

(skreślony)
Art. 170.

(skreślony)
Art. 171.

§1. W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny.

§2. (uchylony)

§3. Pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w § 1, w przypadku gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o prace zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o prace z tym pracodawcą.
Art. 172.

Za czas urlopu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu; w przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy.
Art. 1721.

§1. Jeżeli pracodawca na podstawie odrębnych przepisów jest obowiązany objąć pracownika ubezpieczeniem gwarantującym mu otrzymanie świadczenia pieniężnego za czas urlopu, pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie przewidziane w art. 172 lub ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 171.

§2. Jeżeli świadczenie pieniężne za czas urlopu, o którym mowa w § 1, jest niższe od wynagrodzenia przewidzianego w art. 172 lub od ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 171, pracodawca jest obowiązany wypłacić pracownikowi kwotę stanowiącą różnicę między tymi należnościami.
Art. 173.

Minister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.



URLOP

URLOP MACIERZYŃSKI

picOd 17 czerwca 2013r. rodzicom wszystkich dzieci, urodzonych po 31 grudnia 2012 r. przysługiwać będzie 20 tygodni urlopu macierzyńskiego (w tym 14 zarezerwowanych tylko dla matki), sześć tygodni urlopu dodatkowego i 26 tygodni urlopu rodzicielskiego. Łączny wymiar tych urlopów będzie wynosił 52 tygodnie – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie. W przypadku porodów mnogich wymiar ten będzie wynosił od 65 do 71 tygodni, w zależności od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Z dodatkowego oraz rodzicielskiego urlopu będą mogli korzystać ojciec i matka. Z tej możliwości będzie mógł skorzystać każdy, kto w momencie wejścia w życie ustawy będzie uprawniony do urlopu macierzyńskiego.

Urlop macierzyński nie wymaga składania specjalnych wniosków. Dzień porodu automatycznie rozpoczyna urlop macierzyński pracownicy. Jednak trzeba złożyć wniosek, jeśli chce się wykorzystać dodatkowy urlop macierzyński. Trzeba w nim wskazać, że chce się skorzystać z urlopu dodatkowego bezpośrednio po wykorzystaniu podstawowego. Dodatkowy urlop macierzyński należy wykorzystać bezpośrednio po podstawowym macierzyńskim, nie w innym terminie.

W czasie trwania dodatkowego urlopu, matka ma prawo do połączenia opieki nad małym dzieckiem z wykonywaniem dotychczasowej pracy, ale w skróconym wymiarze (nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy). Wystarczy złożyć pisemny wniosek u pracodawcy, a pracodawca ma obowiązek wniosek ten uwzględnić.
Wniosek o dodatkowy urlop macierzyński lub o połączenie go z pracą należy złożyć co najmniej na 7 dni przed jego rozpoczęciem.
Kiedy zakończy się urlop macierzyński, matka ma prawo do urlopu wypoczynkowego, a pracodawca ma obowiązek ci go udzielić.

Prawo do urlopu macierzyńskiego przysługuje kobiecie, która w trakcie trwania stosunku pracy urodziła dziecko. Z prawa do urlopu macierzyńskiego nie może skorzystać osoba zatrudniona na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia.

 

URLOP TACIERZYŃSKI
Urlop ojcowski w wymiarze 2 tygodni przysługuje i nadal będzie wyłącznie pracownikowi - ojcu dziecka

może być wykorzystany w okresie od dnia narodzin dziecka
do ukończenia przez nie 1 roku życia, również w czasie, gdy mama dziecka korzysta
z podstawowego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego, a także z nowego urlopu rodzicielskiego.

O urlop ojcowski staramy się tak samo jak o urlop macierzyński. Pracodawca i w tym wypadku nie będzie mógł odmówić ojcu wolnego. Za czas takiego urlopu przysługuje tacie zasiłek macierzyński na zasadach i warunkach określonych w przepisach ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

W szczególnych okolicznościach prawo do urlopu macierzyńskiego przysługuje ojcu dziecka. Muszą zostać spełnione odpowiednie warunki, po pierwsze matka musi mieć prawo do urlopu macierzyńskiego. Jeśli nie jest pracownikiem i nie przysługuje jej urlop macierzyńskie również ojciec dziecka nie skorzysta z urlopu macierzyńskiego po matce dziecka. Po drugie matka musi przebywać na urlopie macierzyńskim minimum 14 tygodni. Dopiero wtedy może zrezygnować z przysługującej jej dalszej części urlopu. W takim przypadku ojciec dziecka może złożyć do swojego pracodawcy wniosek o udzielenie mu urlopu macierzyńskiego, a matka dziecka składa swojemu pracodawcy wniosek o rezygnację z urlopu.

WYNAGRODZENIE

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r.

Na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314) zarządza się, co następuje:

§ 1. Od dnia 1 stycznia 2014 r. ustala się minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 1680 zł.
§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2014 r.

 

Komentarz: Od dnia 1 stycznia 2014 r. wysokość minimalnego wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od kwoty 1680 zł (brutto). W stosunku do wynagrodzenia minimalnego obowiązującego w 2013 r. (1600 zł) jest to wzrost o 80 zł, tj. o 5%.

Kwota wynagrodzenia jaką otrzyma pracownik netto (do ręki), nie jest jednakowa dla wszystkich otrzymujących minimalne pobory. Uzależnione jest to od kosztów uzyskania przychodu.

Po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy, w kieszeniach najmniej zarabiających pozostanie prawie 1240 zł (niecałe 60 zł "na rękę" więcej niż w 2013 roku).

DNI WOLNE

picDni wolne od pracy w 2014 roku:

Dni świąteczne, wymienione w ustawie o dniach wolnych od pracy, są dniami ustawowo wolnymi od pracy i jeżeli przypadają w
innym dniu niż niedziela obniżają wymiar czasu pracy.

• 1 stycznia - Nowy Rok (środa)
• 6 stycznia - Trzech Króli (poniedziałek),
• 21 kwietnia - Wielkanoc (poniedziałek),
• 1 maja - Święto Pracy (czwartek),
• 19 czerwiec - Boże Ciało (czwartek),
• 15 sierpnia - Święto Wojska Polskiego i WNMP (piątek) ,
• 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości (wtorek),
• 25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia (czwartek) ,
• 26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia (piątek)

Według kalendarza w roku 2014 wypada aż 115 dni wolnych od pracy,
z czego 9 to święta ustawowe, przypadające w dni robocze.

Czeka nas aż 7 długich weekendów, przy czym 3 z nich wymagają wzięcia
jednego dnia urlopu, by uzyskać 4 nieprzerwane dni odpoczynku.
Będą również przysługiwać 2 dodatkowe dni urlopu!
Kolejną dobrą wiadomością związaną z czasem pracy jest fakt,
że w 2014 r. będziemy pracować o 8 godzin krócej niż w 2013 r.
Wymiar czasu pracy wyniesie równo 2000 godzin,
na co złoży się 250 dni pracy
po 8 godzin
. Najwięcej (po 23 dni) będziemy pracowaćw lipcu i październiku,
a najmniej w listopadzie (18). W tym ostatnim miesiącu będzie też najwięcej dni wolnych w całym roku (12). Najbardziej zapracowany będzie 3 kwartał (65 dni pracy-27 wolnych),a najmniej 3 kwartał (61 dni pracy-30 wolnych).

WYPADKI

WYPADKI Definicja:

Wypadek choć brzmi groźnie, nie musi powodować kalectwa czy śmierci. Może to być zwykłe złamania palce lub skaleczenie. Do wypadków najczęściej dochodzi w zakładach pracy, podczas obsługi maszyn i narzędzi, a także w trakcie przemieszczania się w ramach wykonywania obowiązków służbowych. Najbardziej wypadkowe branże to: budownictwo, przetwórstwo przemysłowe (głównie przemysł spożywczy, meblarski, metalowy, maszynowy). Oprócz tego najwięcej wypadków zdarza się przy naprawie samochodów, a także wśród pracowników opieki zdrowotnej i społecznej. Bardziej narażeni są także sprzedawcy, zwłaszcza uliczni. W każdym jednak wypadku, żeby móc mówić o wypadku przy pracy, spełnione muszą być cztery warunki:

1. ZDARZENIE JEST NAGŁE - oznacza to, że musi zajść w czasie jednej zmiany roboczej. Dzięki temu wypadek można odróżnić od choroby zawodowej.

Przykład: Jeśli na placu budowy spadła nam na nogę ciężki bloczek betonowy, mamy do czynienia z wypadkiem. Jeśli natomiast od pyłów unoszących się ciągle unoszących się w fabryce, zaczniemy kaszleć, jest to choroba zawodowa.

2. PRZYCZYNA POWINNA BYĆ ZEWNĘTRZNA - Pan Józef w czasie pracy przyniósł ciężką skrzynie, potknął się i skręcił kostkę. Uległ wypadkowi przy pracy, a czynnikiem zewnętrznym był tu wysiłek fizyczny.

3. SKUTKIEM ZDARZENIA MUSI BYĆ URAZ LUB ŚMIERĆ PRACOWNIKA - w czasie nie dłuższym niż pół roku po wypadku

4. WYPADEK MUSI WYSTĄPIĆ W TRAKCIE PRACY - czyli wtedy gdy pracownik wykonywał swoje obowiązki na polecenie przełożonych lub bez niego.

 

FORMALNOŚCI

Wypadek należy zgłosić natychmiast pracodawcy zaraz po tym, gdy do niego dojdzie. O ile to możliwe i uraz nie jest ciężki, wypadek powinien zgłosić sam pracownik. Może to też zrobić każdy inny uczestnik zdarzenia. Pracodawca zobowiązany jest do przeprowadzenia i sporządzenia protokołu. Jeśli wypadek był ciężki, śmiertelny lub uległy mu co najmniej dwie osoby o sprawie musi zostać powiadomiona prokuratura i Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). W innych przypadkach pracodawca powołuje zespół złożony ze specjalisty bhp oraz przedstawiciela załogi. Ci wysłuchują wyjaśnień poszkodowanego oraz świadków i umieszczają ich zeznania w protokole. Taki dokument jest przechowywany w firmie przez 10 lat. Kiedy zakończy się leczenie i rehabilitacja, wniosek o przyznanie pieniędzy wraz z dokumentacją trzeba złożyć w terenowej jednostce organizacyjnej ZUS, właściwej dla miejsca zamieszkania pracownika. Od dnia otrzymania wniosku ZUS ma 7 dni na wyznaczenie terminu badania poszkodowanego przez swego lekarza orzecznika. Ten ustala uszczerbek na zdrowiu (stały bądź długotrwały) i stwierdza, jaki jest jego związek z wypadkiem. Orzecznik ZUS może też zlecić dodatkowe badania u lekarza specjalisty.

 

W PRACY PO WYPADKU

Pracodawca nie może zwolnić pracownika tak długo, jak ten jest na zwolnieniu lekarskim po wypadku. To, czy szef wypowie pracownikowi umowę po jego powrocie ze zwolnienia, zależy od stanu zdrowia poszkodowanego i rodzaju wypadku, jakiemu uległ. Jeżeli pracownik ma orzeczenie lekarskie , które stwierdza brak przeciwwskazań do pracy na dotychczasowym stanowisku, firma ma obowiązek dopuścić zatrudnionego do pracy. Nie może wówczas wypowiedzieć mu umowy, uzasadniając to jego złym stanem zdrowia lub brakiem przydatności na zajmowany stanowisku.

RENTA

DLA KOGO RENTA

Zasiłek należy się każdemu ubezpieczonemu od wypadku pracownikowi. Etatowi pracownicy podlegają mu obowiązkowo, natomiast osoby, które są zatrudnione na umowę-zlecenie lub o dzieło, mogą dostać świadczenie tylko wtedy, gdy w umowie jest zaznaczone, że firma zgłosiła je do takiego ubezpieczenia. Prywatni przedsiębiorcy muszą je płacić sami. UWAGA! Nawet osoby, którym z powodu zbyt krótkiego okresu odprowadzania składek nie należałaby się zwykła renta, mogą dostać rentę wypadkową. Przysługuje ona niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego oraz bez względu na datę powstania niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy.

 

CO NAM PRZYSŁUGUJE

Najważniejsze świadczenia, jakie ofiara wypadku może dostać z ZUS, to renta wypadkowa (wyższa niż zwykła renta) oraz jednorazowe odszkodowanie. Dodatkowo można ubiegać się o :

-zasiłek chorobowy - w sytuacji wypadku wynoszący 100% pensji,a nie jak przy zwykłej chorobie 80%. Wypłacany jest maksymalnie przez 182dni licząc od pierwszego dnia wypadku.

-świadczenie rehabilitacyjne - wypłacane, kiedy pracownik po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal nie zdolny do pracy, jednak dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. Przysługuje maksymalnie przez rok, wypłaca je ZUS do którego trzeba złożyć odpowiedni wniosek.

-rentę szkoleniową- jeśli po wypadku przebycie szkolenia daje szanse na podjęcie nowego zajęcia.

-wypadkowa renta rodzinna -oraz dodatek dla dziecka poszkodowanego które po wypadku zostało sierotą zupełną

-dodatek pielęgnacyjny- dla tych, którzy po wypadku nie są zdolni do samodzielnego funkcjonowania

-pokrycie kosztów leczenia- z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenie w niektóre przedmioty ortopedyczne.

-zasiłek wyrównawczy- może się o niego ubiegać pracownik, który w wyniku wypadku został przesunięty na gorzej płatne stanowisko.

 

ILE PIENIĘDZY

Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu , który stał się nie zdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Renta ta corocznie podlega waloryzacji.

Kwoty najniższych gwarantowanych świadczeń emerytalno-rentowych
od 1 marca 2013 r.:

- emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i renta rodzinna 831,15 zł

- renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy 637,92 zł

- renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową i renta rodzinna wypadkowa 997,38 zł

- renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową 765,50 zł


KTO NIE DOSTANIE ŚWIADCZEŃ

Pracownik który:

-uległ wypadkowi z powodu swojego rażącego niedbalstwa i naruszania zasad bezpieczeństwa,

-przyczynił się do wypadku, ponieważ był pod wpływem alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych

 

DODATKOWE ODSZKODOWANIE

Pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy, może żądać od swego pracodawcy odszkodowania na podstawie kodeksu cywilnego. Możemy się o nie ubiegać, jeśli winę za wypadek ponosi pracodawca, a świadczenia wypłacone przez ZUS nie pokryją szkody, której doznaliśmy. Za obciążające pracodawcę uznane mogą być zaniedbania obowiązków związanych z przestrzeganiem przepisów bhp.

CHOROBY

LISTA CHORÓB ZAWODOWYCH:

1. Zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne:

- w przypadku zatruć ostrych -3 dni

- w przypadku zatruć przewlekłych

- w zależności od rodzaju substancji

2. Gorączka metaliczna - 3 dni.

3 .Pylice płuc :

- pylica górników kopalń węgla - nie można określić

- pylica - gruźlica

- pylica spawaczy

- pylica azbestowa oraz pozostałe pylice krzemianowe

- pylica talkowa

- pylica grafitowa

- pylice wywołane pyłami metali

- pylica barytowa

- pylica żelazowa

- pylica cynowa

- pylica krzemowa - nie można określić

4. Choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu:

- rozległe zgrubienie opłucnej

- rozległe blaszki opłucnej lub osierdzia

- wysięg opłucnowy - 3 lata

5. Przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej poniżej 60% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej w co najmniej 30% były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń – 1 rok.

6. Astma oskrzelowa - 1 rok.

7. Zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych:

- postać przewlekła - 3 lata

- postać ostra i podostra - 1 rok

8. Ostre uogólnione reakcje alergiczne - 1 dzień.

9. Bysinoza - 7 dni.

10. Beryloza.

11. Choroby płuc wywołane pyłem metali twardych.

12. Alergiczny nieżyt nosa - 1 rok.

13. Zapalenie obrzękowe krtani o podłoży alergicznym - 1 rok.

14. Przedziurawienie przegrody nosa wywołane substancjami o działaniu żrącym lub drażniącym - 2 lata.

15. Przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15lat - nie można określić lat:

-guzki głosowe twarde - 2 lata

- wtórne zmiany przerostowe krtani - 2 lata

-niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią - 2 lata

16. Choroby wywołane działaniem promieniowania jonizującego :

-ostra choroba popromienna uogólniona po napromieniowaniu całego ciała lub przeważające jego części - 2miesiące

-ostra choroba popromienna o charakterze zmian zapalnych luba zapalno - martwiczych skóry i tkanki podskórnej - 1 miesiąc

-przewlekłe promienne zapalenie skóry

-przewlekle uszkodzenie szpiku kostnego wywołane działaniem małych dawek promieniowania jonizującego

-zaćma popromienna - 10 lat

17. Nowotwory złośliwe powstały w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi:

-rak płuca, rak oskrzela - indywidualnie w zależności od okresu latencji ( okresu utajenia) nowotworu

-międzybłoniak opłucnej albo otrzewnej - indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu

-nowotwór układu krwiotwórczego - indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu

-nowotwór pęcherza moczowego - w zależności od okresu latencji nowotworu

-rak wątrobu - w zależności od okresu latencji nowotworu

-nowotwór krtani - w zależności od okresu latencji nowotworu

-nowotwór nosa i zatok przynosowych - w zależności od okresu latencji nowotworu

-nowotwory wywołane działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwa indukcji przekraczającym 10% - indywidualnie po oszacowaniu ryzyka

18. Choroby skóry:

-alergiczne kontaktowe zapalenie skóry - 5lat

- kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia - 1 miesiąc

-trądzik olejowy - smarowy lub chlorowy o rozległym charakterze - 1 miesiąc

-drożdżakowe zapalenie skóry rąk u osób pracujących w warunkach sprzyjających

-rozwojowi drożdżaków chorobotwórczych - 1 miesiąc

-grzybice skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt - 1miesiąc

-pokrzywka kontaktowa - 1 rok

-fotodermatozy zawodowe - 2 lata

19. Przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonania pracy :

-przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki - 1 rok

-przewlekłe zapalenie kaletki maziowej - 1 rok

-przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących prace w pozycji klęczącej lub kucznej - 1 rok

-przewlekłe zapalenie okołostawowe barku - 1 rok

-przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej - 1 rok

-zmęczeniowe złamanie kości - 1 rok

20. Przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy:

-zespół cieśni w obrębie nadgarstka - 1 rok

-zespół rowka nerwu łokciowego - 1 rok

-zespół kanału Guyona - 1 rok

-uszkodzenie nerwu strzałkowego wspólnego u osób wykonujących prace w pozycji kucznej -1 rok

21. Obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo- nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz – 2 lata

22. Zespół wibracyjny :

-postać naczyniowo- nerwowa - 1 rok

-postać kostno - stawowa - 3 lata

-postać mieszana : naczyniowo- nerwowa i kostno - staowowa -3 lata

23. Choroby wywołane pracą w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego:

-choroba dekompresyjna - 5 lat

-urazy ciśnieniowe - 3 dni

-następstwa oddychania mieszaninami gazowymi pod zwiększonym ciśnieniem - 3 dni.

24. Choroby wywołane działaniem wysokich albo niskich temperatur otoczenia:

-udar cieplny albo jego następstwa - 1 rok

-wyczerpanie cieplne albo jego następstwa - 1 rok

-odmroziny - 1 rok.

25. Choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami fizycznymi albo biologicznymi:

-alergiczne zapalenie spojówek - 1 rok,

-ostre zapalenie spojówek wywołane promieniowaniem nadfioletowym - 1 dzień

-epidemiczne wirusowe zapalenie spojówek lub rogówki - 1 rok

-zwyrodnienie rogówki wywołane czynnikami drażniącymi - 3 lata

-zaćma wywołana działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego - 10 lat

-centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym obszaru widma niebieskiego - 3 lata

26. Choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa – nie można określić.

ODSZKODOWANIE

CZY CHOROBA ZAWODOWA UPOWAŻNIA DO RENTY ?

Jeśli na skutek choroby zawodowej pracownik doznał uszczerbku na zdrowiu, przysługuje mu jednorazowe odszkodowanie. Jednak uszczerbek musi być stały albo długotrwały.

Stały uszczerbek na zdrowiu to taki, który powoduje upośledzenie czynności organizmu i nie rokuje poprawy.

Długotrwały uszczerbek na zdrowiu powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający pół roku. Taki stan może się jednak poprawić.

 

Kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową

W okresie od 1 kwietnia 2013 r. do 31 marca 2014 r. kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej wynoszą: :

- 704 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

- 704 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, z tytułu zwiększenia tego uszczerbku co najmniej o 10 punktów procentowych

- 12 326 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego

- 12 326 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji wskutek pogorszenia się stanu zdrowia rencisty

- 63 390 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty

- 31 695 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest członek rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty inny niż małżonek lub dziecko -

- 63 390 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty oraz 12 326 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na każde z tych dzieci -

- 63 390 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawnionych jest równocześnie dwoje lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty oraz 12 326 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugie i każde następne dziecko-

-12 326 zł, gdy obok małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są równocześnie inni członkowie rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty; każdemu z nich przysługuje ta kwota, niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom

- 31 695 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są tylko członkowie rodziny inni niż małżonek lub dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty oraz 12 326 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugiego i każdego następnego uprawnionego

 

Ubezpieczony, który otrzymał jednorazowe odszkodowanie z tytułu utraty zdrowia może ubiegać się również o dodatkowe świadczenia:

- zasiłek chorobowy - w wysokości 100% twojej pensji ( na pół roku, ale można to przedłużyć - nie więcej jednak niż o dalsze 3miesiące)

- świadczenie rehabilitacyjne - 100% pensji (maksymalnie na rok)

- zasiłek wyrównawczy ( wyrównuje różnicę, jeśli wynagrodzenie obniżyło się z powodu uszczerbku na zdrowiu)

Można też ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową:

- o rentę szkoleniową ( jeśli po chorobie nie możemy już pracować w dotychczasowym zawodzie i musimy się przekwalifikować)

- rentę rodzinną (przysługuje rodzinie po pracowniku, który zmarł z powodu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.