Kodeks pracy

ZMIANY

Nowa stawka godzinowa i minimalne wynagrodzenie za prace !!

KODEKS PRACY - UKŁADY ZBIOROWE

Szukaj w Kodeksie pracy:

Polskie prawo pracy

UKŁADY ZBIOROWE PRACY


Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Art. 238.

§1. Ilekroć w przepisach działu jest mowa o:
1)ponadzakładowej organizacji związkowej - należy przez to rozumieć organizację związkową będącą ogólnokrajowym związkiem zawodowym, zrzeszeniem (federacją) związków zawodowych lub ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową (konfederacją),
organizacji związkowej reprezentującej pracowników - należy przez to rozumieć 2)organizację związkową zrzeszającą pracowników, dla których układ jest zawierany. Dotyczy to również zrzeszenia (federacji) związków zawodowych, w skład którego wchodzą te organizacje związkowe, a także ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej (konfederacji) zrzeszającej takie organizacje związkowe lub zrzeszenia (federacje) związków zawodowych.

§2. Przepisy Rozdziału odnoszące się do:
1)układu - stosuje się odpowiednio do układu ponadzakładowego i układu zakładowego,
2)pracodawców - stosuje się odpowiednio do pracodawcy.
Art. 239.

§1. Układ zawiera się dla wszystkich pracowników zatrudnionych przez pracodawców objętych jego postanowieniami, chyba że strony w układzie postanowią inaczej.

§2. Układem mogą być objęte osoby świadczące prace na innej podstawie niż stosunek pracy; układem mogą być również objęci emeryci i renciści.

§3. Układu nie zawiera się dla:
1)członków korpusu służby cywilnej,
2)pracowników urzędów państwowych zatrudnionych na podstawie mianowania i powołania,
3)pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru, mianowania i powołania w:
a)urzędach marszałkowskich,
b)starostwach powiatowych,
c)urzędach gminy,
d)biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek samorządu terytorialnego,
e)biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego,
4)sędziów i prokuratorów.
Art. 240.

§1. Układ określa:
1)warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy, z zastrzeżeniem § 3,
2)wzajemne zobowiązania stron układu, w tym dotyczące stosowania układu i przestrzegania jego postanowień.

§2. Układ może określać inne sprawy poza wymienionymi w § 1, nie uregulowane w przepisach prawa pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący.

§3. Układ nie może naruszać praw osób trzecich.

§4. Zawarcie układu dla pracowników zatrudnionych w jednostkach budżetowych, zakładach budżetowych oraz gospodarstwach pomocniczych jednostek budżetowych może nastąpić wyłącznie w ramach środków finansowych będących w ich dyspozycji, w tym wynagrodzeń określonych na podstawie odrębnych przepisów.

§5. Wniosek o zarejestrowanie układu zawartego dla pracowników zatrudnionych w jednostkach budżetowych, zakładach budżetowych oraz gospodarstwach pomocniczych jednostek budżetowych powinien zawierać oświadczenie organu, który utworzył dany podmiot lub przejął funkcje takiego organu, o spełnieniu wymogu, o którym mowa w § 4.
Art. 241.

(skreślony).
Art. 2411.

Strony, określając wzajemne zobowiązania przy stosowaniu układu, mogą w szczególności ustalić:
1)sposób publikacji układu i rozpowszechniania jego treści,
2)tryb dokonywania okresowych ocen funkcjonowania układu,
3)tryb wyjaśniania treści postanowień układu oraz rozstrzygania sporów między stronami w tym zakresie.
4)(skreślony).
Art. 2412.

§1. Zawarcie układu następuje w drodze rokowań.

§2. Podmiot występujący z inicjatywą zawarcia układu jest obowiązany powiadomić o tym każdą organizację związkową reprezentującą pracowników, dla których ma być zawarty układ, w celu wspólnego prowadzenia rokowań przez wszystkie organizacje związkowe.

§3. Strona uprawniona do zawarcia układu nie może odmówić żądaniu drugiej strony podjęcia rokowań:
1)w celu zawarcia układu dla pracowników nie objętych układem,
2)w celu zmiany układu uzasadnionej istotną zmianą sytuacji ekonomicznej bądź finansowej pracodawców lub pogorszeniem się sytuacji materialnej pracowników,
3)jeżeli żądanie zostało zgłoszone nie wcześniej niż 60 dni przed upływem okresu, na jaki układ został zawarty, albo po dniu wypowiedzenia układu.
Art. 2413.

§1. Każda ze stron jest obowiązana prowadzić rokowania w dobrej wierze i z poszanowaniem słusznych interesów drugiej strony. Oznacza to w szczególności:
1)uwzględnianie postulatów organizacji związkowej uzasadnionych sytuacją ekonomiczną pracodawców,
2)powstrzymywanie się od wysuwania postulatów, których realizacja w sposób oczywisty przekracza możliwości finansowe pracodawców,
3)poszanowanie interesów pracowników nie objętych układem.

§2. Strony układu mogą określić tryb rozstrzygania kwestii spornych związanych z przedmiotem rokowań lub innych spornych zagadnień, które mogą wyłonić się w trakcie tych rokowań. W takim przypadku nie mają zastosowania przepisy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, chyba że strony postanowią o ich stosowaniu w określonym zakresie.
Art. 2414.

§1. Pracodawca jest obowiązany udzielić przedstawicielom związków zawodowych prowadzącym rokowania informacji o swojej sytuacji ekonomicznej w zakresie objętym rokowaniami i niezbędnym do prowadzenia odpowiedzialnych rokowań. Obowiązek ten dotyczy w szczególności informacji objętych sprawozdawczością Głównego Urzędu Statystycznego.

§2. Przedstawiciele związków zawodowych są obowiązani do nieujawniania uzyskanych od pracodawcy informacji, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

§3. Na żądanie każdej ze stron może być powołany ekspert, którego zadaniem jest przedstawienie opinii w sprawach związanych z przedmiotem rokowań. Koszty ekspertyzy pokrywa strona, która żądała powołania eksperta, chyba że strony postanowią inaczej.

§4. Przepisy § 1-3 nie naruszają przepisów o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej.
Art. 2415.

§1. Układ zawiera się w formie pisemnej na czas nie określony lub na czas określony.

§2. W układzie ustala się zakres jego obowiązywania oraz wskazuje siedziby stron układu.

§3. Przed upływem terminu obowiązywania układu zawartego na czas określony strony mogą przedłużyć jego obowiązywanie na czas określony lub uznać układ za zawarty na czas nie określony.
Art. 2416.

§1. Treść postanowień układu wyjaśniają wspólnie jego strony.

§2. Wyjaśnienia treści postanowień układu, dokonane wspólnie przez strony układu, wiążą także strony, które zawarły porozumienie o stosowaniu tego układu. Wyjaśnienia udostępnia się stronom porozumienia.
Art. 2417.

§1. Układ rozwiązuje się:
1)na podstawie zgodnego oświadczenia stron,
2)z upływem okresu, na który został zawarty,
3)z upływem okresu wypowiedzenia dokonanego przez jedną ze stron.

§2. Oświadczenie stron o rozwiązaniu układu oraz wypowiedzenie układu następuje w formie pisemnej.

§3. Okres wypowiedzenia układu wynosi trzy miesiące kalendarzowe, chyba że strony w układzie postanowią inaczej.

§4.(utracił moc)

§5. (skreślony).
Art. 2418.

§1. W okresie jednego roku od dnia przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę do pracowników stosuje się postanowienia układu, którym byli objęci przed przejściem zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Postanowienia tego układu stosuje się w brzmieniu obowiązującym w dniu przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę. Pracodawca może stosować do tych pracowników korzystniejsze warunki niż wynikające z dotychczasowego układu.

§2. Po upływie okresu stosowania dotychczasowego układu wynikające z tego układu warunki umów o prace lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy stosuje się do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków. Przepis art. 24113 § 2 zdanie drugie stosuje się.

§3. Jeżeli w przypadkach, o których mowa w § 1, nowy pracodawca przejmuje również inne osoby objęte układem obowiązującym u dotychczasowego pracodawcy, stosuje postanowienia układu dotyczące tych osób przez okres jednego roku od dnia przejęcia.

§4. Jeżeli pracownicy przed ich przejęciem byli objęci układem ponadzakładowym, obowiązującym u nowego pracodawcy, przepisy § 1-3 stosuje się do układu zakładowego.
Art. 2419.

§1. Zmiany do układu wprowadza się w drodze protokołów dodatkowych. Do protokołów dodatkowych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące układu.

§2. Jeżeli układ został zawarty przez więcej niż jedną organizację związkową, przez okres jego obowiązywania wszelkie czynności dotyczące tego układu podejmują organizacje związkowe, które go zawarły, z zastrzeżeniem § 3 i 4.

§3. Strony układu mogą wyrazić zgodę, aby w prawa i obowiązki strony wstąpiła organizacja związkowa, która nie zawarła układu.

§4. Organizacja związkowa, która po zawarciu układu stała się reprezentatywna na podstawie art. 24117 lub art. 24125a § 1, może wstąpić w prawa i obowiązki strony układu, składając w tym celu oświadczenie stronom tego układu. Do zakładowej organizacji związkowej art. 24125a § 3-5 stosuje się odpowiednio.

§5. Informacja o wstąpieniu organizacji związkowej w prawa i obowiązki strony układu podlega zgłoszeniu do rejestru układów.
Art. 24110.

§1. Strony uprawnione do zawarcia układu mogą zawrzeć porozumienie o stosowaniu w całości lub w części układu, którego nie są stronami. Do porozumienia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące układu.

§2. Organ rejestrujący porozumienie, o którym mowa w § 1, powiadamia strony układu o rejestracji tego porozumienia.

§3. Zmiana postanowień układu przez strony, które zawarły ten układ, nie powoduje zmian w treści porozumienia, o którym mowa w § 1.
Art. 24111.

§1. Układ podlega wpisowi do rejestru prowadzonego dla:
1)układów ponadzakładowych przez ministra właściwego do spraw pracy,
2)układów zakładowych przez właściwego okręgowego inspektora pracy.

§2. Układ zawarty zgodnie z prawem podlega rejestracji w ciągu:
1)trzech miesięcy - w odniesieniu do układu ponadzakładowego,
2)jednego miesiąca - w odniesieniu do układu zakładowego

- od dnia złożenia wniosku w tej sprawie przez jedną ze stron układu.

§3. Jeżeli postanowienia układu są niezgodne z prawem, organ uprawniony do jego rejestracji może:
1)za zgodą stron układu wpisać układ do rejestru bez tych postanowień,
2)wezwać strony układu do dokonania w układzie odpowiednich zmian w terminie 14 dni.

§4. Jeżeli strony układu nie wyrażą zgody na wpisanie układu do rejestru bez postanowień niezgodnych z prawem lub nie dokonają w terminie odpowiednich zmian w układzie, organ uprawniony do rejestracji układu odmawia jego rejestracji.

§5. W ciągu 30 dni od dnia zawiadomienia o odmowie rejestracji przysługuje odwołanie:
1)stronom układu ponadzakładowego - do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie,
2)stronom układu zakładowego - do właściwego dla siedziby pracodawcy sądu rejonowego - sądu pracy.

Sąd rozpoznaje sprawę w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.

§51. Osoba mająca interes prawny może, w terminie 90 dni od dnia zarejestrowania układu, wystąpić do organu, który układ zarejestrował, z zastrzeżeniem, że został on zawarty z naruszeniem przepisów o zawieraniu układów zbiorowych pracy. Zastrzeżenie powinno być złożone na piśmie i zawierać uzasadnienie.

§52. Organ rejestrujący w ciągu 14 dni po otrzymaniu zastrzeżenia, o którym mowa w § 51, wzywa strony układu do przedstawienia dokumentów i złożenia wyjaśnień niezbędnych do rozpatrzenia zastrzeżenia.

§53. W razie stwierdzenia, że układ został zawarty z naruszeniem przepisów o zawieraniu układów zbiorowych pracy, organ rejestrujący wzywa strony układu do usunięcia tych nieprawidłowości, chyba że ich usunięcie nie jest możliwe.

§54. W razie gdy:
1)strony układu nie przedstawią w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 30 dni, dokumentów i wyjaśnień, o których mowa w § 52, lub
2)strony układu w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 30 dni, nie usuną nieprawidłowości, o której mowa w § 53, lub usunięcie tej nieprawidłowości nie jest możliwe, organ rejestrujący wykreśla układ z rejestru układów. Przepis § 5 stosuje się odpowiednio.

§55. Warunki umów o prace lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy, wynikające z układu wykreślonego z rejestru układów, obowiązują do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków. Przepis art. 24113 § 2 zdanie drugie stosuje się.

§6. Minister właściwy do spraw pracy w celu zapewnienia jednolitych zasad rejestracji układów zbiorowych pracy i prowadzenia rejestru tych układów określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w sprawie rejestracji układów zbiorowych pracy, w szczególności warunki składania wniosków o wpis do rejestru układów i o rejestrację układu, zakres informacji objętych tymi wnioskami oraz dokumenty dołączane do wniosków, skutki niezachowania wymogów dotyczących formy i treści wniosków, jak również tryb wykreślenia układu z rejestru, a także sposób prowadzenia rejestru układów i akt rejestrowych oraz wzory klauzul rejestracyjnych i kart rejestrowych.
Art. 24112.

§1. Układ wchodzi w życie w terminie w nim określonym, nie wcześniej jednak niż z dniem zarejestrowania.

§2. Pracodawca jest obowiązany:
1)zawiadomić pracowników o wejściu układu w życie, o zmianach dotyczących układu oraz o wypowiedzeniu i rozwiązaniu układu,
2)dostarczyć zakładowej organizacji związkowej niezbędną liczbę egzemplarzy układu,
3)na żądanie pracownika udostępnić do wglądu tekst układu i wyjaśnić jego treść.
Art. 24113.

§1. Korzystniejsze postanowienia układu, z dniem jego wejścia w życie, zastępują z mocy prawa wynikające z dotychczasowych przepisów prawa pracy warunki umowy o prace lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy.

§2. Postanowienia układu mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze wypowiedzenia pracownikom dotychczasowych warunków umowy o prace lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy. Przy wypowiedzeniu dotychczasowych warunków umowy o prace lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy nie mają zastosowania przepisy ograniczające dopuszczalność wypowiadania warunków takiej umowy lub aktu.

URLOP

URLOP RODZICIELSKI

picOd 2016 roku wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego zostanie włączony do urlopu rodzicielskiego, w związku z czym urlop rodzicielski będzie wynosił 32 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka oraz 34 tygodnie w przypadku urodzenia dwójki lub więcej dzieci przy jednym porodzie.

Przez pierwsze sześć (lub osiem) tygodni urlopu rodzicielskiego zasiłek macierzyński będzie wynosił 100 proc. wysokości podstawy. Jeśli natomiast matka zdecyduje się otrzymywać 80 proc. wysokości przez cały okres trwania urlopu, wydłużeniu ulega termin na złożenie wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego z dotychczasowych 14 na 21 dni.

Nowe przepisy wprowadzają też proporcjonalne wydłużenie urlopu rodzicielskiego, jeśli łączy się go z pracą w niepełnym wymiarze czasu np.1/2 etatu wówczas urlop wynosi maksymalnie 64 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka bądź 68 tygodni w przypadku urodzenia dwójki lub więcej dzieci

Urlop rodzicielski przysługuje łącznie obojgu rodzicom dziecka. Oznacza to, że całość urlopu rodzicielskiego i zasiłku macierzyńskiego przysługującego za ten okres może wykorzystać matka dziecka bądź ojciec. Rodzice mogą też podzielić się wymiarem przysługującego urlopu rodzicielskiego.Przepisy pozwalają również na skorzystanie z urlopu obojgu rodzicom w tym samym czasie. Wówczas jednak każde z nich może wykorzystać po 16 tygodni, tak by łącznie nie przekroczyć pełnego wymiaru trwania urlopu rodzicielskiego.

WYNAGRODZENIE

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r.

Na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314) zarządza się, co następuje:

§ 1. Od dnia 1 stycznia 2017 r. ustala się minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 2000 zł.
§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.

Komentarz: Od dnia 1 stycznia 2016 r. wysokość minimalnego wynagrodzenia pracownika zatrudnionego w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może być niższa od kwoty 2000 zł (brutto). W stosunku do wynagrodzenia minimalnego obowiązującego w 2016 r. (1850 zł) jest to wzrost o 150 zł.

Kwota wynagrodzenia jaką otrzyma pracownik netto (do ręki), nie jest jednakowa dla wszystkich otrzymujących minimalne pobory. Uzależnione jest to od kosztów uzyskania przychodu.

Po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy, w kieszeniach najmniej zarabiających pozostanie ok. 1459 zł „na rękę”, w stosunku do ubiegłego roku zwiększa się o 103,31zł netto.

DNI WOLNE

picDni wolne od pracy w 2017 roku:

Dni świąteczne, wymienione w ustawie o dniach wolnych od pracy, są dniami ustawowo wolnymi od pracy i jeżeli przypadają w
innym dniu niż niedziela obniżają wymiar czasu pracy.


• 1 stycznia - Nowy Rok (niedziela),

• 6 stycznia - Trzech Króli (piątek),

• 16 kwietnia - Wielkanoc (niedziela),

• 17 kwietnia- Poniedziałek Wielkanocny (poniedziałek),

• 1 maja - Święto Pracy (poniedziałek),

• 3 maja - Święto Konstytucji 3 Maja (środa),

• 4 czerwca - Zielone Świątki (niedziela),

• 15 czerwca - Boże Ciało (czwartek),

• 15 sierpnia - Święto Wojska Polskiego i WNMP (wtorek),

• 1 listopada - Dzień Wszystkich Świętych (środa),

• 11 listopada- Narodowe Święto Niepodległości (sobota),

• 25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia (poniedziałek),

• 26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia (wtorek).

Według kalendarza w 2017 roku czekają nas 250 dni robocze i 115 dni wolnych, czyli o jeden więcej niż w 2016r. W 2017 roku wypada 13 dni świątecznych, przy czym jedno święto przypada w sobotę Święto Niepodległości (11 listopada), za które pracodawca ma obowiązek udzielić dnia wolnego.
Roczny wymiar czasu pracy w 2017 roku wyniesie 2000 godzin.

WYPADKI

WYPADKI Definicja:

Wypadek choć brzmi groźnie, nie musi powodować kalectwa czy śmierci. Może to być zwykłe złamania palce lub skaleczenie. Do wypadków najczęściej dochodzi w zakładach pracy, podczas obsługi maszyn i narzędzi, a także w trakcie przemieszczania się w ramach wykonywania obowiązków służbowych. Najbardziej wypadkowe branże to: budownictwo, przetwórstwo przemysłowe (głównie przemysł spożywczy, meblarski, metalowy, maszynowy). Oprócz tego najwięcej wypadków zdarza się przy naprawie samochodów, a także wśród pracowników opieki zdrowotnej i społecznej. Bardziej narażeni są także sprzedawcy, zwłaszcza uliczni. W każdym jednak wypadku, żeby móc mówić o wypadku przy pracy, spełnione muszą być cztery warunki:

1. ZDARZENIE JEST NAGŁE - oznacza to, że musi zajść w czasie jednej zmiany roboczej. Dzięki temu wypadek można odróżnić od choroby zawodowej.

Przykład: Jeśli na placu budowy spadła nam na nogę ciężki bloczek betonowy, mamy do czynienia z wypadkiem. Jeśli natomiast od pyłów unoszących się ciągle unoszących się w fabryce, zaczniemy kaszleć, jest to choroba zawodowa.

2. PRZYCZYNA POWINNA BYĆ ZEWNĘTRZNA - Pan Józef w czasie pracy przyniósł ciężką skrzynie, potknął się i skręcił kostkę. Uległ wypadkowi przy pracy, a czynnikiem zewnętrznym był tu wysiłek fizyczny.

3. SKUTKIEM ZDARZENIA MUSI BYĆ URAZ LUB ŚMIERĆ PRACOWNIKA - w czasie nie dłuższym niż pół roku po wypadku

4. WYPADEK MUSI WYSTĄPIĆ W TRAKCIE PRACY - czyli wtedy gdy pracownik wykonywał swoje obowiązki na polecenie przełożonych lub bez niego.

 

FORMALNOŚCI

Wypadek należy zgłosić natychmiast pracodawcy zaraz po tym, gdy do niego dojdzie. O ile to możliwe i uraz nie jest ciężki, wypadek powinien zgłosić sam pracownik. Może to też zrobić każdy inny uczestnik zdarzenia. Pracodawca zobowiązany jest do przeprowadzenia i sporządzenia protokołu. Jeśli wypadek był ciężki, śmiertelny lub uległy mu co najmniej dwie osoby o sprawie musi zostać powiadomiona prokuratura i Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). W innych przypadkach pracodawca powołuje zespół złożony ze specjalisty bhp oraz przedstawiciela załogi. Ci wysłuchują wyjaśnień poszkodowanego oraz świadków i umieszczają ich zeznania w protokole. Taki dokument jest przechowywany w firmie przez 10 lat. Kiedy zakończy się leczenie i rehabilitacja, wniosek o przyznanie pieniędzy wraz z dokumentacją trzeba złożyć w terenowej jednostce organizacyjnej ZUS, właściwej dla miejsca zamieszkania pracownika. Od dnia otrzymania wniosku ZUS ma 7 dni na wyznaczenie terminu badania poszkodowanego przez swego lekarza orzecznika. Ten ustala uszczerbek na zdrowiu (stały bądź długotrwały) i stwierdza, jaki jest jego związek z wypadkiem. Orzecznik ZUS może też zlecić dodatkowe badania u lekarza specjalisty.

 

W PRACY PO WYPADKU

Pracodawca nie może zwolnić pracownika tak długo, jak ten jest na zwolnieniu lekarskim po wypadku. To, czy szef wypowie pracownikowi umowę po jego powrocie ze zwolnienia, zależy od stanu zdrowia poszkodowanego i rodzaju wypadku, jakiemu uległ. Jeżeli pracownik ma orzeczenie lekarskie , które stwierdza brak przeciwwskazań do pracy na dotychczasowym stanowisku, firma ma obowiązek dopuścić zatrudnionego do pracy. Nie może wówczas wypowiedzieć mu umowy, uzasadniając to jego złym stanem zdrowia lub brakiem przydatności na zajmowany stanowisku.

RENTA

DLA KOGO RENTA

Zasiłek należy się każdemu ubezpieczonemu od wypadku pracownikowi. Etatowi pracownicy podlegają mu obowiązkowo, natomiast osoby, które są zatrudnione na umowę-zlecenie lub o dzieło, mogą dostać świadczenie tylko wtedy, gdy w umowie jest zaznaczone, że firma zgłosiła je do takiego ubezpieczenia. Prywatni przedsiębiorcy muszą je płacić sami. UWAGA! Nawet osoby, którym z powodu zbyt krótkiego okresu odprowadzania składek nie należałaby się zwykła renta, mogą dostać rentę wypadkową. Przysługuje ona niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego oraz bez względu na datę powstania niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy.

 

CO NAM PRZYSŁUGUJE

Najważniejsze świadczenia, jakie ofiara wypadku może dostać z ZUS, to renta wypadkowa (wyższa niż zwykła renta) oraz jednorazowe odszkodowanie. Dodatkowo można ubiegać się o :

-zasiłek chorobowy - w sytuacji wypadku wynoszący 100% pensji,a nie jak przy zwykłej chorobie 80%. Wypłacany jest maksymalnie przez 182dni licząc od pierwszego dnia wypadku.

-świadczenie rehabilitacyjne - wypłacane, kiedy pracownik po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal nie zdolny do pracy, jednak dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. Przysługuje maksymalnie przez rok, wypłaca je ZUS do którego trzeba złożyć odpowiedni wniosek.

-rentę szkoleniową- jeśli po wypadku przebycie szkolenia daje szanse na podjęcie nowego zajęcia.

-wypadkowa renta rodzinna -oraz dodatek dla dziecka poszkodowanego które po wypadku zostało sierotą zupełną

-dodatek pielęgnacyjny- dla tych, którzy po wypadku nie są zdolni do samodzielnego funkcjonowania

-pokrycie kosztów leczenia- z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenie w niektóre przedmioty ortopedyczne.

-zasiłek wyrównawczy- może się o niego ubiegać pracownik, który w wyniku wypadku został przesunięty na gorzej płatne stanowisko.

 

ILE PIENIĘDZY

Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu , który stał się nie zdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Renta ta corocznie podlega waloryzacji.

Kwoty najniższych gwarantowanych świadczeń emerytalno-rentowych
od 1 marca 2015r. do 29 lutego 2016r.:

- emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i renta rodzinna 880,45 zł

- renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy 675,13 zł

- renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową i renta rodzinna wypadkowa 1056,54 zł

- renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową 810,16 zł


KTO NIE DOSTANIE ŚWIADCZEŃ

Pracownik który:

-uległ wypadkowi z powodu swojego rażącego niedbalstwa i naruszania zasad bezpieczeństwa,

-przyczynił się do wypadku, ponieważ był pod wpływem alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych

 

DODATKOWE ODSZKODOWANIE

Pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy, może żądać od swego pracodawcy odszkodowania na podstawie kodeksu cywilnego. Możemy się o nie ubiegać, jeśli winę za wypadek ponosi pracodawca, a świadczenia wypłacone przez ZUS nie pokryją szkody, której doznaliśmy. Za obciążające pracodawcę uznane mogą być zaniedbania obowiązków związanych z przestrzeganiem przepisów bhp.

CHOROBY

LISTA CHORÓB ZAWODOWYCH:

1. Zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne:

- w przypadku zatruć ostrych -3 dni

- w przypadku zatruć przewlekłych

- w zależności od rodzaju substancji

2. Gorączka metaliczna - 3 dni.

3 .Pylice płuc :

- pylica górników kopalń węgla - nie można określić

- pylica - gruźlica

- pylica spawaczy

- pylica azbestowa oraz pozostałe pylice krzemianowe

- pylica talkowa

- pylica grafitowa

- pylice wywołane pyłami metali

- pylica barytowa

- pylica żelazowa

- pylica cynowa

- pylica krzemowa - nie można określić

4. Choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu:

- rozległe zgrubienie opłucnej

- rozległe blaszki opłucnej lub osierdzia

- wysięg opłucnowy - 3 lata

5. Przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej poniżej 60% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej w co najmniej 30% były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń – 1 rok.

6. Astma oskrzelowa - 1 rok.

7. Zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych:

- postać przewlekła - 3 lata

- postać ostra i podostra - 1 rok

8. Ostre uogólnione reakcje alergiczne - 1 dzień.

9. Bysinoza - 7 dni.

10. Beryloza.

11. Choroby płuc wywołane pyłem metali twardych.

12. Alergiczny nieżyt nosa - 1 rok.

13. Zapalenie obrzękowe krtani o podłoży alergicznym - 1 rok.

14. Przedziurawienie przegrody nosa wywołane substancjami o działaniu żrącym lub drażniącym - 2 lata.

15. Przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15lat - nie można określić lat:

-guzki głosowe twarde - 2 lata

- wtórne zmiany przerostowe krtani - 2 lata

-niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią - 2 lata

16. Choroby wywołane działaniem promieniowania jonizującego :

-ostra choroba popromienna uogólniona po napromieniowaniu całego ciała lub przeważające jego części - 2miesiące

-ostra choroba popromienna o charakterze zmian zapalnych luba zapalno - martwiczych skóry i tkanki podskórnej - 1 miesiąc

-przewlekłe promienne zapalenie skóry

-przewlekle uszkodzenie szpiku kostnego wywołane działaniem małych dawek promieniowania jonizującego

-zaćma popromienna - 10 lat

17. Nowotwory złośliwe powstały w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi:

-rak płuca, rak oskrzela - indywidualnie w zależności od okresu latencji ( okresu utajenia) nowotworu

-międzybłoniak opłucnej albo otrzewnej - indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu

-nowotwór układu krwiotwórczego - indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu

-nowotwór pęcherza moczowego - w zależności od okresu latencji nowotworu

-rak wątrobu - w zależności od okresu latencji nowotworu

-nowotwór krtani - w zależności od okresu latencji nowotworu

-nowotwór nosa i zatok przynosowych - w zależności od okresu latencji nowotworu

-nowotwory wywołane działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwa indukcji przekraczającym 10% - indywidualnie po oszacowaniu ryzyka

18. Choroby skóry:

-alergiczne kontaktowe zapalenie skóry - 5lat

- kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia - 1 miesiąc

-trądzik olejowy - smarowy lub chlorowy o rozległym charakterze - 1 miesiąc

-drożdżakowe zapalenie skóry rąk u osób pracujących w warunkach sprzyjających

-rozwojowi drożdżaków chorobotwórczych - 1 miesiąc

-grzybice skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt - 1miesiąc

-pokrzywka kontaktowa - 1 rok

-fotodermatozy zawodowe - 2 lata

19. Przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonania pracy :

-przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki - 1 rok

-przewlekłe zapalenie kaletki maziowej - 1 rok

-przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących prace w pozycji klęczącej lub kucznej - 1 rok

-przewlekłe zapalenie okołostawowe barku - 1 rok

-przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej - 1 rok

-zmęczeniowe złamanie kości - 1 rok

20. Przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy:

-zespół cieśni w obrębie nadgarstka - 1 rok

-zespół rowka nerwu łokciowego - 1 rok

-zespół kanału Guyona - 1 rok

-uszkodzenie nerwu strzałkowego wspólnego u osób wykonujących prace w pozycji kucznej -1 rok

21. Obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo- nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz – 2 lata

22. Zespół wibracyjny :

-postać naczyniowo- nerwowa - 1 rok

-postać kostno - stawowa - 3 lata

-postać mieszana : naczyniowo- nerwowa i kostno - staowowa -3 lata

23. Choroby wywołane pracą w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego:

-choroba dekompresyjna - 5 lat

-urazy ciśnieniowe - 3 dni

-następstwa oddychania mieszaninami gazowymi pod zwiększonym ciśnieniem - 3 dni.

24. Choroby wywołane działaniem wysokich albo niskich temperatur otoczenia:

-udar cieplny albo jego następstwa - 1 rok

-wyczerpanie cieplne albo jego następstwa - 1 rok

-odmroziny - 1 rok.

25. Choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami fizycznymi albo biologicznymi:

-alergiczne zapalenie spojówek - 1 rok,

-ostre zapalenie spojówek wywołane promieniowaniem nadfioletowym - 1 dzień

-epidemiczne wirusowe zapalenie spojówek lub rogówki - 1 rok

-zwyrodnienie rogówki wywołane czynnikami drażniącymi - 3 lata

-zaćma wywołana działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego - 10 lat

-centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym obszaru widma niebieskiego - 3 lata

26. Choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa – nie można określić.

ODSZKODOWANIE

CZY CHOROBA ZAWODOWA UPOWAŻNIA DO RENTY ?

Jeśli na skutek choroby zawodowej pracownik doznał uszczerbku na zdrowiu, przysługuje mu jednorazowe odszkodowanie. Jednak uszczerbek musi być stały albo długotrwały.

Stały uszczerbek na zdrowiu to taki, który powoduje upośledzenie czynności organizmu i nie rokuje poprawy.

Długotrwały uszczerbek na zdrowiu powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający pół roku. Taki stan może się jednak poprawić.

 

Kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową

W okresie od 1 kwietnia 2013 r. do 31 marca 2014 r. kwoty jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej wynoszą: :

- 704 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

- 704 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, z tytułu zwiększenia tego uszczerbku co najmniej o 10 punktów procentowych

- 12 326 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego

- 12 326 zł z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji wskutek pogorszenia się stanu zdrowia rencisty

- 63 390 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty

- 31 695 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest członek rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty inny niż małżonek lub dziecko -

- 63 390 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są równocześnie małżonek i jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty oraz 12 326 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na każde z tych dzieci -

- 63 390 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawnionych jest równocześnie dwoje lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty oraz 12 326 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugie i każde następne dziecko-

-12 326 zł, gdy obok małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są równocześnie inni członkowie rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty; każdemu z nich przysługuje ta kwota, niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom

- 31 695 zł, gdy do jednorazowego odszkodowania uprawnieni są tylko członkowie rodziny inni niż małżonek lub dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty oraz 12 326 zł z tytułu zwiększenia tego odszkodowania przysługującego na drugiego i każdego następnego uprawnionego

 

Ubezpieczony, który otrzymał jednorazowe odszkodowanie z tytułu utraty zdrowia może ubiegać się również o dodatkowe świadczenia:

- zasiłek chorobowy - w wysokości 100% twojej pensji ( na pół roku, ale można to przedłużyć - nie więcej jednak niż o dalsze 3miesiące)

- świadczenie rehabilitacyjne - 100% pensji (maksymalnie na rok)

- zasiłek wyrównawczy ( wyrównuje różnicę, jeśli wynagrodzenie obniżyło się z powodu uszczerbku na zdrowiu)

Można też ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową:

- o rentę szkoleniową ( jeśli po chorobie nie możemy już pracować w dotychczasowym zawodzie i musimy się przekwalifikować)

- rentę rodzinną (przysługuje rodzinie po pracowniku, który zmarł z powodu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.